Châm cứu điều trị nấc
26/02/2026,
15:22
Nấc là âm thanh do sự co thắt không chủ ý của cơ hoành, làm cho dây thanh môn đột ngột đóng lại cản trở dòng khí hít thở tạo ra tiếng. Đa phần nấc là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi cơ hoành bị kích thích. Nấc có thể là hiện tượng sinh lý bình thường, nhưng cũng có thể là triệu chứng báo hiệu sớm của một số bệnh lý như: rối loạn chức năng dạ dày, bệnh lý của dạ dày ruột, viêm phổi, do thuốc…Một cơn nấc sinh lý bình thường có thể kéo dài vài phút, cũng có thể vài giờ. Tuy nhiên cũng có những cơn nấc kéo dài nhiều giờ, nhiều ngày, mặc dù không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng làm ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống và cần phải điều trị. Trong việc điều trị nấc thì điều trị nguyên nhân là biện pháp quan trọng nhất, trước hết cần phải xác định tất cả các nguyên nhân gây nấc. Trong những trường hợp không xác định nguyên nhân thì có thể cân nhắc sử dụng các phương pháp điều trị triệu chứng.
Theo Y học cổ truyền (YHCT) thì nấc (Ách nghịch) là do vị khí không điều hòa, không giáng xuống mà đi nghịch lên trên gây ra. Về nguyên nhân thường do: hàn, nhiệt, đàm, thực tích, hay khí uất cùng với sự rối loạn công năng của tỳ, vị, can, thận làm cho vị khí nghịch lên trên.
Để điều trị nấc YHCT có thể dùng phương pháp dùng thuốc đó là dùng các bài thuốc để điều hòa vị khí, lý khí giáng nghịch, sơ can giải uất, hoặc bổ can thận…Cùng với đó là phương pháp không dùng thuốc: xoa bóp, bấm huyệt, châm cứu….cũng mang lại hiệu quả tốt trong điều trị
Ở đây xin phép giới thiệu một số huyệt vị được nhiều thầy thuốc sử dụng có tác dụng tốt trong điều trị Nấc:
- Toản trúc: là huyệt nằm trên túc Thái Dương Bàng Quang. “ Toản trúc” có nghĩa là nơi khí của đường kinh dương đều tụ ở đầu chân mày. Mà nấc là thường do khí cơ nghịch loạn do vậy khi dùng huyệt Toản trúc thì có thể làm thông điều khí cơ mà cắt được cơn nấc.
- Ế phong: là huyệt nằm trên Kinh tam tiêu, huyệt này được nhiều thầy thuốc coi là huyệt đầu tay trong điều trị nấc – vì như chúng ta đã biết Nấc là do khí cơ nghịch loạn, mà tam tiêu là đường vận hành của Thủy hỏa khí cơ, kinh tam tiêu là nơi chủ yếu phát sinh bệnh của khí – do vậy khi bệnh nhân bị nấc dùng huyệt ế phong sẽ thông điều được khí cơ của Tam tiêu mà làm hết nấc.
- Thái khê: là huyệt Nguyên (Nguyên du) của Kinh Thận- dùng điều trị các trường hợp nấc do Thận hư làm khí nghịch xung động hoành cách.
- Thái uyên: là huyệt Nguyên của Kinh Phế. Theo đường đi của Kinh phế “Khởi đầu từ trung tiêu…vòng qua vị khẩu… qua hoành cách…” Huyệt này thường được dùng điều trị các trường hợp bị nấc do nguyên nhân phế vị khí nghịch.
- Trung khôi: là Kỳ kinh ngoại huyệt.
Vị trí nằm ở giữa lằn chỉ thứ 2 khớp ngón tay giữa. Huyệt này còn được gọi là huyệt nấc ( Ách nghịch điểm) Ngoài tác dụng điều trị nấc, huyệt này còn thường được dùng điều trị các chứng: trào ngược dạ dày thực quản, nôn…
Cách dùng: có thể dùng châm, cứu, hay bấm huyệt.
ThS.BS. Đào Hữu Minh – Trưởng Khoa Khám bệnh
Nguồn: https://benhvienyhoccotruyentrunguong.vn/cham-cuu-dieu-tri-nac/
