ĐIỀU TRỊ UNG THƯ BẰNG MÁY XẠ TRỊ GIA TỐC TUYẾN TÍNH TẠI KHOA UNG BƯỚU BỆNH VIỆN ĐA KHOA TRÀ VINH

Ngày 28 tháng 07 năm 2023, Khu xạ trị (khoa Ung Bướu): có diện tích khoảng 1.500 m², được trang bị máy móc hiện đại, đầu tư hơn 100 tỷ đồng được khánh thành. Trong đó có máy xạ trị: “Máy gia tốc thẳng Synergy Platform của hãng Elekta” có khả năng xạ trị 3D-CRT, xạ trị điều biến liều (IMRT). Phòng mô phỏng CT-3D để lập kế hoạch điều trị xạ trị và các phần mềm hỗ trợ hệ thống có thể định vị chính xác vị trí, kích thước và tọa độ của khối u cũng như tổn thương trên cơ thể. Từ đó các thầy thuốc sẽ đưa ra giải pháp tối ưu nhất để điều trị cho người bệnh.

Đặc biệt, từ năm 2023 đến nay, bệnh viện đã làm chủ kỹ thuật xạ trị hiện đại. Khu xạ trị đã tiếp nhận và điều trị thành công hơn 500 ca ung thư, trong đó ung thư vú chiếm khoảng (50%), ung thư trực tràng 25%, vùng đầu cổ 5% và nhiều loại ung thư khác 20%.

Xạ trị gia tốc là kỹ thuật sử dụng máy gia tốc tuyến tính (LINAC) để phát ra chùm tia bức xạ có năng lượng cao, tập trung trực tiếp vào khối u. Nhờ khả năng điều chỉnh cường độ và hướng chiếu tia, phương pháp này giúp kiểm soát tốt liều xạ trị, tiêu diệt tế bào ung thư mà ít gây tổn thương mô lành. Xạ trị bằng máy gia tốc tuyến tính mang lại hiệu quả vượt trội so với các phương pháp xạ trị truyền thống nhờ vào độ chính xác cao và khả năng điều biến liều linh hoạt.

LINAC cho phép các bác sĩ sử dụng các kỹ thuật xạ trị tiên tiến (như IMRT, VMAT, SBRT) để điều chỉnh hình dạng và cường độ của chùm tia, đảm bảo liều bức xạ cao được tập trung chính xác vào khối u. Đối với các khối u nằm sâu trong cơ thể (như phổi, bụng) hoặc gần các cơ quan nhạy cảm, LINAC có thể cung cấp liều bức xạ cao hơn và đủ mạnh. Ví dụ: so với Co-60, chùm photon MV từ LINAC có phân bố liều theo chiều sâu thuận lợi hơn (tỉ lệ liều ở độ sâu 8 – 10cm cao hơn), giúp tăng liều vào u sâu và giảm liều bề mặt/mô lành). So với xạ trị truyền thống, gia tốc tuyến tính cho phép rút ngắn số buổi điều trị, giảm gánh nặng về thể chất cho người bệnh. Kỹ thuật xạ phẫu (SRS/SBRT) được thực hiện bằng LINAC cho phép đưa liều xạ rất cao trong 1 – 5 buổi (đôi khi 8 buổi) điều trị, mỗi buổi thường kéo dài 20 – 45 phút (tính cả thời gian chuẩn bị) và phần lớn người bệnh không cần nằm viện.

Máy LINAC chỉ phát ra bức xạ khi được bật và sẽ ngừng ngay lập tức khi tắt nguồn. Điều này an toàn hơn nhiều so với máy Cobalt, nơi chất phóng xạ vẫn tiếp tục phân rã và phát xạ ngay cả khi máy đã tắt. Xạ trị bằng máy gia tốc tuyến tính được tích hợp hệ thống Hình ảnh Hướng dẫn Xạ trị (IGRT), cho phép chụp ảnh khối u ngay tại bàn điều trị và điều chỉnh vị trí trước và trong khi chiếu xạ. IGRT/SGRT giúp giảm sai số vị trí xuống mức vài milimet và nâng cao độ chính xác chiếu xạ, đặc biệt với khối u có di động (như khối u phổi do hô hấp). Khả năng định hình chùm tia theo hình dạng 3D của khối u (bằng bộ chuẩn trực đa lá – Multi-Leaf Collimator) giúp bảo vệ tối đa các mô và cơ quan khỏe mạnh xung quanh.

Bằng kỹ thuật điều biến liều, các bác sĩ có thể giảm đáng kể liều xạ đến các cơ quan quan trọng (như tuyến nước bọt, tủy sống, tim), giúp giảm các tác dụng phụ lâu dài như khô miệng (trong điều trị ung thư vòm họng) hoặc tổn thương tim (trong điều trị ung thư vú trái).

Xạ trị bằng máy gia tốc tuyến tính mang lại nhiều ưu điểm vượt trội và được coi là “tiêu chuẩn vàng” trong xạ trị hiện đại. Các ưu điểm này đến từ khả năng cung cấp các kỹ thuật xạ trị tiên tiến với độ chính xác và kiểm soát liều tuyệt đối.

Với tổn thương nông (da/hạch nông), LINAC có thể dùng chùm electron hoặc photon kèm bolus để tối ưu liều bề mặt. Máy LINAC hiện đại được trang bị hệ thống chụp ảnh tích hợp (như Cone-Beam CT), cho phép bác sĩ chụp hình ảnh khối u ngay trước và trong quá trình điều trị. Khắc phục sự sai lệch do thay đổi tư thế người bệnh hoặc sự dịch chuyển của khối u (do hơi thở, đầy bàng quang). Đưa chùm tia trúng đích vào khối u, ngay cả khi khối u di động (Xạ trị 4D).

Máy có thể chiếu tia chính xác vào các vị trí sâu bên trong cơ thể như não, gan, tuyến tiền liệt mà không làm tổn thương cơ quan xung quanh.

Nhờ công nghệ chuẩn y khoa, xạ trị bằng LINAC giảm thiểu nguy cơ tác dụng phụ, giúp bệnh nhân phục hồi nhanh chóng. Khả năng định vị chính xác và điều biến liều giúp bảo vệ tối đa các cơ quan quan trọng nhạy cảm với bức xạ (như tủy sống, tim, tuyến nước bọt, bàng quang), từ đó giảm thiểu các tác dụng phụ cấp tính và lâu dài.

Xạ trị bằng máy gia tốc tuyến tính phù hợp cho:

Người mắc ung thư cần điều trị bằng bức xạ năng lượng cao.

Người bệnh có khối u nằm sâu hoặc ở vị trí khó can thiệp phẫu thuật.

Trường hợp cần xạ trị bổ trợ sau phẫu thuật để giảm tái phát.

Người không đủ điều kiện sức khỏe để mổ, hóa trị.

Quy trình tiến hành xạ trị bằng máy gia tốc tuyến tính (LINAC) là một quá trình phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của đội ngũ y tế đa chuyên khoa (bác sĩ xạ trị, kỹ sư vật lý, kỹ thuật viên). Dưới đây là các bước cơ bản và chính xác trong quy trình xạ trị bằng LINAC, được trình bày theo trình tự thời gian: Đánh giá lâm sàng, thông qua phác đồ điều trị, cố định bệnh nhân, xác định thể tích điều trị, mô phỏng lập kế hoạch, lập kế hoạch xạ trị (Treatment Planning), tiến hành điều trị.

Sau xạ trị, người bệnh có thể gặp một số tác dụng phụ như mệt mỏi, đỏ da, rụng tóc hoặc rối loạn tiêu hóa nhẹ. Các triệu chứng này thường tạm thời và có thể kiểm soát được bằng thuốc hoặc chăm sóc hỗ trợ. Người bệnh cần tái khám định kỳ để được bác sĩ theo dõi và xử lý kịp thời.

Hệ thống máy xạ trị gia tốc được đưa vào hoạt động giúp:

• Xạ trị triệt căn các loại ung thư.

• Xạ trị giảm nhẹ đau, khó thở, chảy máu…

• Tiếp nhận bệnh nhân trong toàn tỉnh và các tỉnh lân cận.

Tất cả đều không có biến chứng nghiêm trọng, với hơn 10.000 lượt tia xạ- người dân trong tỉnh có thể tiếp cận kỹ thuật cao ngay tại địa phương, giảm gánh nặng chuyển tuyến và chi phí.

Việc có xạ trị tại địa phương được xem là bước ngoặt lớn, giúp bệnh nhân giảm áp lực di chuyển lên tuyến trên như Cần Thơ, TP. Hồ Chí Minh.

Đội ngũ y bác sĩ khoa Ung Bướu Bệnh viện Đa khoa Trà Vinh luôn hướng tới mục tiêu:

“Điều trị toàn diện – chăm sóc nhân văn – đồng hành cùng bệnh nhân ung thư.”

BS.CK2. Kim Sốc Khone – Bệnh Viện Đa Khoa Trà Vinh

Nguồn: https://soyte.vinhlong.gov.vn/xem-chi-tiet-tin-tuc/id/298303