30 phút cấy máy tạo nhịp phòng ngưng tim, đột tử

Chiếc máy tạo nhịp không dây thế hệ mới nhất tại Việt Nam, có tuổi thọ đến gần 20 năm, được cấy vào tim cho ông Nhật, 71 tuổi, để ngăn nguy cơ rối loạn nhịp gây ngưng tim, đột tử.

30 phút cấy máy tạo nhịp phòng ngưng tim, đột tử

6 giờ sáng, phòng thông tim can thiệp (DSA) của Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM sáng đèn, các bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên ra vào liên tục để chuẩn bị cho ca đặt máy tạo nhịp không dây thế hệ mới nhất, lần đầu tiên được sử dụng tại Việt Nam.

GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, kiểm tra hệ thống chụp mạch số hóa xóa nền, siêu âm kỹ thuật số, ống thông – những công cụ đắc lực hỗ trợ êkip trong quá trình làm thủ thuật. Khi mọi thứ đã bật chế độ “sẵn sàng”, Giáo sư Nhân thông báo: “Đưa bệnh nhân vào, 15 phút nữa đặt máy”.

Giáo sư Võ Thành Nhân (ngoài cùng bên trái) cùng êkíp đặt máy tạo nhịp cho bệnh nhân
Nằm trên băng ca, ông Nhật không tránh khỏi cảm giác hồi hộp, lo lắng khi được đưa vào phòng can thiệp. Ông duy trì chế độ ăn uống, vận động khoa học nhiều năm nay, thể trạng khỏe mạnh, không có bệnh nền. Nửa tháng trước ông bắt đầu chóng mặt, choáng váng, nhất là khi thay đổi tư thế. Triệu chứng chỉ xảy ra vài giây rồi tự hết nên ông cho qua. Gần đây ông chóng mặt nhiều hơn, có lúc suýt ngất. Có đêm ông thức trắng vì cảm giác bất an. “Tôi sợ ngủ rồi không tỉnh dậy được”, ông nói.

Đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám, ông ngạc nhiên khi kết quả siêu âm tim, điện tâm đồ đều không thấy bất thường. Tuy nhiên, triệu chứng chóng mặt, dọa ngất gợi ý bệnh lý rối loạn nhịp, Giáo sư Nhân chỉ định gắn Holter 48h (máy theo dõi nhịp tim trong 48 giờ) cho ông. Kết quả ghi nhận có lúc nhịp tim bệnh nhân tụt còn 30 lần/phút, có lúc ngưng đập trong 1-2 giây, chẩn đoán rối loạn nhịp chậm. Đây là một bệnh lý rối loạn nhịp tim phổ biến, xảy ra khi tim đập dưới 60 lần/phút lúc nghỉ ngơi.

Giáo sư Nhân đánh giá tình trạng của ông Nhật rất nghiêm trọng, nếu không được xử trí kịp thời và đúng cách có thể dẫn đến hoa mắt, chóng mặt, nguy cơ té ngã… Trường hợp nặng có thể khiến bệnh nhân ngất xỉu do thiếu máu lên não, thậm chí ngừng tim, đột tử.

“Đây là lần đầu tiên tôi đối diện với một ca thủ thuật lớn”, ông Nhật chia sẻ. Trước đây ông chưa từng nằm viện, càng không nghĩ sẽ có ngày phải bước vào phòng mổ.

Trước khi can thiệp, các bác sĩ không ngừng trấn an ông, rằng đây là ca can thiệp ít xâm lấn, gần như không đau, nguy cơ biến chứng giảm thiểu tối đa, đồng thời nêu rõ lợi ích sau khi đặt máy để giúp ông yên tâm hơn. Sau khi được giải thích cặn kẽ, ông Nhật thoải mái hợp tác với ê kíp để thủ thuật diễn ra thuận lợi.

Ông Nhật được gây tê, hoàn toàn tỉnh táo trong suốt quá trình can thiệp. Giáo sư Nhân căn dặn: “Trong lúc chúng tôi thao tác, nếu anh thấy khó chịu thì ra hiệu lệnh để ê kíp điều chỉnh nhé!”. Nhận được cái gật đầu của ông Nhật tỏ ý sẵn sàng, Giáo sư Nhân bắt đầu rạch đường nhỏ (dưới 1 cm) ở đùi để luồn ống thông đến tâm thất phải. Kỹ thuật này không phải rạch da để làm túi đặt máy dưới da hay dưới cơ, giúp tránh được nguy cơ nhiễm trùng, tụ máu, tràn máu màng phổi, sẹo xấu… như khi đặt máy tạo nhịp có dây. Thủ thuật hoàn tất sau 30 phút.

Ông Nhật mỉm cười, thở phào sau khi trải qua ca can thiệp tưởng phức tạp nhưng vô cùng nhẹ nhàng. “Tôi chỉ thấy nhói một chút lúc bác sĩ đâm kim vào đùi, ngoài ra không có cảm giác gì hết”, ông nói. Trong 24 giờ đầu, ông được theo dõi sát các chỉ số sinh tồn như mạch, huyết áp, nhịp thở, SpO₂, nhiệt độ. Bác sĩ đo điện tâm đồ, chụp X-quang để kiểm tra vị trí máy.

Đối với máy tạo nhịp có dây, bệnh nhân cần tránh vận động mạnh cánh tay bên đặt máy ít nhất vài tuần sau thủ thuật để giảm nguy cơ chảy máu túi máy tạo nhịp. Trong khi đó, nhờ đặt máy tạo nhịp không dây, ông Nhật có thể sinh hoạt và tự thực hiện các hoạt động cá nhân ngay sau can thiệp. Ông ăn uống ngon miệng, ngủ thẳng giấc vì yên tâm khi nhịp tim đã được kiểm soát. Sau ba ngày, sức khỏe ổn định, ông được xuất viện.

Giáo sư Nhân cho biết, máy tạo nhịp không dây thế hệ cũ (Micra AV) có tuổi thọ trung bình 10 năm, trong khi Micra AV2 có thể hoạt động tốt đến 16 năm. Ngoài ra, máy có khả năng đồng bộ nhĩ thất tự động một cách thông minh và chính xác hơn, nhờ đó “nhạy” hơn trong nhận diện rối loạn nhịp để phát ra các xung điện nhỏ khi phát hiện nhịp tim không đều, kích thích cơ tim co bóp điều hòa trở lại. Micra AV2 có kích thước nhỏ gọn chỉ bằng viên thuốc con nhộng, nặng khoảng 2g.

GS.TS.BS Võ Thành Nhân là bác sĩ Việt Nam đầu tiên được trao chứng chỉ chuyên gia độc lập (Solo Operator) và chuyên gia huấn luyện (Proctor) cấy máy tạo nhịp không dây tại Việt Nam. Đây là kỹ thuật khó, cần được thực hiện ở bệnh viện có trang bị phòng thông tim hoặc phòng mổ Hybrid hiện đại, đội ngũ chuyên nghiệp. Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là một trong số ít cơ sở y tế triển khai kỹ thuật này, cũng là đơn vị đầu tiên tại Việt Nam thực hiện kỹ thuật đặt loại máy tạo nhịp không dây thế hệ mới nhất, nhờ đó cứu sống nhiều bệnh nhân rối loạn nhịp trước nguy cơ đột tử.

Sau can thiệp 1 ngày, bệnh nhân có thể trở lại sinh hoạt bình thường, song cần tránh vận động mạnh hoặc chơi các môn thể thao đối kháng. Duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, giàu rau xanh, trái cây, các loại hạt và cá giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch và đẩy nhanh quá trình hồi phục. Lưu ý, bệnh nhân nên uống thuốc đúng liều theo chỉ định của bác sĩ để duy trì ổn định nhịp tim, ngăn ngừa biến chứng. Tái khám định kỳ theo hẹn nhằm theo dõi hoạt động của máy và phát hiện sớm các vấn đề tim mạch tiềm ẩn.

Nguồn https://tamanhhospital.vn/tin-tuc/30-phut-cay-may-tao-nhip-phong-ngung-tim-dot-tu/