Điện cơ (EMG) – Công cụ quan trọng trong phát hiện sớm bệnh Neuron vận động

Điện cơ (EMG) là một phương pháp quan trọng, không thể thiếu trong chẩn đoán các bệnh lý thần kinh – cơ. Không chỉ giúp xác định tổn thương dây thần kinh ngoại vi, phương pháp này còn đóng vai trò đặc biệt trong phát hiện các bệnh lý Neuron vận động, điển hình như xơ cứng cột bên teo cơ (Amyotrophic Lateral Sclerosis – ALS). Một trường hợp lâm sàng gần đây tại Bệnh viện TWQĐ 108 cho thấy rõ vai trò không thể thay thế của điện cơ trong phát hiện sớm bệnh lý nguy hiểm này.

Phát hiện bất thường từ dấu hiệu tưởng chừng đơn giản

Bệnh nhân nam, 33 tuổi, tiền sử khỏe mạnh, đến khám tại phòng khám chấn thương vì nhận thấy có hiện tượng teo cơ gian cốt một bên bàn tay phải và than phiền rằng hai tay nhanh mỏi khi cầm nắm. Người bệnh được chỉ định đo dẫn truyền thần kinh chi trên hai bên. Khi thăm khám, bác sĩ điện cơ ghi nhận thêm dấu hiệu teo cơ ô mô cái hai bên, yếu kín đáo ở hai bàn tay, tuy nhiên hai chân chưa có dấu hiệu bất thường và người bệnh vẫn đi lại bình thường. Kết quả đo dẫn truyền cho thấy tổn thương sợi trục vận động dây giữa hai bên và nhánh sâu dây trụ bên phải, trong khi cảm giác vẫn bình thường. Điều này không phù hợp với hội chứng ống cổ tay hai bên hay tổn thương đơn thuần dây trụ. Vì vậy, bác sĩ chỉ định mở rộng thêm khảo sát: đo dẫn truyền chi dưới và điện cơ kim tứ chi.

Kết quả đo dẫn truyền chi dưới hoàn toàn bình thường, nhưng điện cơ kim phát hiện rõ tình trạng mất phân bố và tái phân bố thần kinh lan tỏa ở nhiều nhóm cơ tứ chi, kể cả ở chân – nơi bệnh nhân chưa có biểu hiện lâm sàng. Các dấu hiệu này định hướng mạnh đến bệnh lý neuron vận động. Sau đó, bệnh nhân được chuyển khám chuyên khoa thần kinh và chẩn đoán xác định xơ cứng cột bên teo cơ (ALS). Người bệnh đã được nhập viện, điều trị bằng Edaravone – thuốc giúp làm chậm tiến triển bệnh.

Qua ca bệnh này có thể thấy, nếu chỉ dừng lại ở đo dẫn truyền thần kinh cảm giác và vận động của dây giữa và dây trụ, bệnh nhân dễ bị chẩn đoán nhầm là tổn thương dây thần kinh khu trú. Chính việc mở rộng khảo sát điện cơ kim tứ chi đã giúp bác sĩ phát hiện tổn thương lan tỏa, từ đó định hướng đúng bệnh lý neuron vận động. ALS và các bệnh lý neuron vận động là nhóm bệnh thoái hóa thần kinh tiến triển, giai đoạn sớm thường chỉ biểu hiện bằng teo hoặc yếu cơ khu trú, khiến bệnh dễ bị bỏ sót hoặc chẩn đoán nhầm. Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể gặp tình trạng yếu cơ ngày càng nặng, khó nói, khó nuốt, thậm chí suy hô hấp phải thở máy. Hiện chưa có thuốc điều trị khỏi hoàn toàn, nhưng một số liệu pháp có thể làm chậm tiến triển, kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Điện cơ, đặc biệt là điện cơ kim, giữ vai trò then chốt trong chẩn đoán xác định. Phương pháp này có thể phát hiện các dấu hiệu mất phân bố thần kinh ngay cả khi lâm sàng chưa có biểu hiện rõ rệt. Nhờ đó, bác sĩ có thể tư vấn, theo dõi sát và lập kế hoạch điều trị kịp thời, giúp người bệnh có cơ hội tiếp cận các liệu pháp mới sớm hơn.

Trường hợp bệnh nhân nam 33 tuổi nêu trên một lần nữa khẳng định ý nghĩa quan trọng của điện cơ trong chẩn đoán sớm bệnh lý neuron vận động. Phát hiện sớm không chỉ giúp xác định chính xác bệnh, tránh chẩn đoán nhầm, mà còn tạo cơ hội tối ưu hóa điều trị, hỗ trợ người bệnh thích ứng với cuộc sống và cải thiện tiên lượng. Các chuyên gia khuyến cáo: khi có các dấu hiệu bất thường về vận động, đặc biệt là yếu hoặc teo cơ, người bệnh nên đến khám sớm tại các cơ sở y tế có chuyên khoa thần kinh và điện cơ để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Bệnh nhân được đo dẫn truyền thần kinh tại khoa Chẩn đoán chức năng

https://benhvien108.vn/tin-tuc-hoat-dong/dien-co-emg-cong-cu-quan-trong-trong-phat-hien-som-benh-neuron-van-dong.htm