HỘI THẢO CÔNG TÁC BẢO TỒN CÂY THUỐC QUÝ VÀ TRI THỨC SỬ DỤNG BÀI THUỐC Y HỌC CỔ TRUYỀN

Hội thảo là diễn đàn quan trọng nhằm đánh giá thực trạng công tác điều tra, bảo tồn nguồn gen cây thuốc và tri thức bản địa về sử dụng bài thuốc Y học cổ truyền; đồng thời trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp bảo tồn và phát huy hiệu quả giá trị của nguồn tài nguyên quý báu này trong bối cảnh hiện nay.

Tiến sĩ Trần Minh Ngọc, Viện Trưởng Viện dược liệu

Phát biểu chào mừng hội thảo, Tiến sĩ Trần Minh Ngọc, Viện Trưởng Viện dược liệu nhấn mạnh: Bảo tồn nguồn gen cây thuốc và tri thức Y học cổ truyền không chỉ có ý nghĩa trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân mà còn góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc và mở ra hướng phát triển bền vững cho ngành dược liệu Việt Nam.

Theo các báo cáo tại hội thảo, từ năm 1998 đến nay, dự án bảo tồn nguồn gen cây thuốc cổ truyền do Viện Dược liệu chủ trì đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Cụ thể, đã điều tra, ghi nhận hơn 1.500 loài cây thuốc và gần 2.000 bài thuốc dân gian của cộng đồng 30 dân tộc; xây dựng hệ thống vườn bảo tồn cây thuốc tại nhiều vườn quốc gia và địa phương trên cả nước; duy trì hiệu quả các vườn cây thuốc Y học cổ truyền với hàng trăm nguồn gen quý hiếm.

Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu về thành phần hóa học, tác dụng sinh học của cây thuốc cổ truyền đã được triển khai; một số sản phẩm từ bài thuốc dân gian từng bước được phát triển, đưa vào phục vụ cộng đồng. Công tác đào tạo, tập huấn, nâng cao nhận thức cho người dân về bảo tồn và sử dụng bền vững cây thuốc cũng được chú trọng.

Tại Thanh Hóa, công tác bảo tồn nguồn gen và tri thức sử dụng thuốc được đặc biệt chú trọng. Trung tâm Nghiên cứu dược liệu Bắc Trung Bộ hiện đang lưu giữ 169 nguồn gen cây thuốc quý. Các khu bảo tồn thiên nhiên như Pù Hu, Pù Luông giữ vai trò quan trọng trong bảo tồn đa dạng sinh học cây thuốc dưới tán rừng. Tỉnh cũng đã sưu tầm, ghi nhận nhiều bài thuốc dân gian và cây thuốc của đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần gìn giữ tri thức YHCT bản địa.

Tại hội thảo, các nhà khoa học, chuyên gia dược liệu, thầy thuốc Y học cổ truyền đã trình bày các tham luận: Bảo tồn cây thuốc cổ truyền và tri thức bản địa giai đoạn 2021 – 2025 và định hướng giai đoạn 2026 – 2030; Vai trò công tác bảo tồn tri thức nguôn gen cây thuốc trong phát triển y dược cổ truyền; Kết quả số hoá các bài thuốc, cây thuốc của một số cộng đồng dân tộc thiểu số trong chương trình mục tiêu Quốc gia theo Quyết định 1719/QĐ-TTg; Tri thức bản địa về sử dụng cây thuốc của một số cộng đồng dân tộc Tây Nguyên; Kinh nghiệm sử dụng cây thuốc, bài thuốc YHCT của đồng cộng đồng người Mường tại tỉnh Thanh Hoá; Tắm thảo dược người Dao Sìn Hồ, từ điều tra đến nghiên cứu bảo tồn và phát triển sản phẩm; Thưc trạng sử dụng thuốc đông dược tại bệnh viện Y dược cổ truyền Thanh Hóa từ năm 2023 đến năm 2025. Đồng thời, trao đổi, thảo luận, chỉ ra những khó khăn, thách thức trong công tác bảo tồn hiện nay như: phạm vi điều tra còn hạn chế, tri thức bản địa đứng trước nguy cơ mai một, việc hiện đại hóa và thương mại hóa sản phẩm từ bài thuốc cổ truyền chưa tương xứng với tiềm năng.

Trên cơ sở đó, hội thảo đã thống nhất nhiều định hướng quan trọng trong thời gian tới, tập trung mở rộng điều tra tại các vùng sâu, vùng xa; tăng cường phối hợp với các hội Đông y, lương y gia truyền để hệ thống hóa tri thức; đẩy mạnh nghiên cứu, hiện đại hóa quy trình bào chế và số hóa dữ liệu nhằm bảo tồn gắn với phát triển bền vững.

Hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần đề xuất những kiến nghị thiết thực, làm cơ sở cho việc xây dựng chính sách phát triển ngành dược liệu và Y học cổ truyền Việt Nam, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới.

Hoàng Yến-CDC Thanh Hóa

Nguồn: https://trungtamkiemsoatbenhtatthanhhoa.vn/Tin-tuc-va-su-kien/hoi-thao-cong-tac-bao-ton-cay-thuoc-quy-va-tri-thuc-su-dung-bai-thuoc-y-hoc-co-truyen-645071