Khuyến cáo sử dụng thuốc chống rối loạn tâm thần ở bệnh nhân suy giảm chức năng gan
Tác giả: Nguyễn Thành Hải, Nguyễn Thị Thanh Tuyền
TÓM TẮT
Tên tiếng Việt: Khuyến cáo sử dụng thuốc chống rối loạn tâm thần ở bệnh nhân suy giảm chức năng gan
Tên tiếng Anh: Recommendations on the use of antipsychotics for patients with liver function impairments
Lĩnh vực: Nghiên cứu – Kỹ thuật
Từ khóa: Chronic liver diseases; antipsychotics; dosage regimens; khuyến cáo; suy giảm chức năng gan; thuốc chống loạn thần;
Tóm tắt tiếng Việt:
Gan đóng vai trò quan trọng trong quá trình chuyển hóa hầu hết các loại thuốc thông qua quá trình trao đổi chất và bài tiết mật. Suy giảm chức năng gan dẫn đến: Giảm lưu lượng máu qua tĩnh mạch cửa (QH), ảnh hưởng đến việc chuyển hóa bước đầu của các thuốc có hệ số chiết xuất qua gan cao (EH); Giảm tổng hợp protein huyết tương (albumin và alpha-glycoprotein), làm tăng nồng độ ở dạng tự do của thuốc; Ảnh hưởng đến nồng độ thuốc còn hoạt tính trong huyết tương; Từ đó, ảnh hưởng đến hiệu quả trên lâm sàng và/hoặc độc tính của thuốc. Cho đến nay, vẫn chưa có chỉ số nào đánh giá chính xác tình trạng và mức độ tổn thương gan giống như đối với thận (đánh giá qua độ thanh thải creatinin) nên vấn đề hiệu chỉnh liều theo bệnh lý của gan càng gặp nhiều khó khăn.
Thuốc chống rối loạn tâm thần là nhóm thuốc bị ảnh hưởng nhiều nhất trên bệnh nhân suy giảm chức năng gan do thuốc bị chuyển hóa mạnh và hoàn toàn qua gan; tỷ lệ liên kết thuốc với protein huyết tương rất cao. Do đó, cấp thiết phải có hướng dẫn về việc hiệu chỉnh liều của các thuốc chống rối loạn tâm thần trên bệnh nhân có suy giảm chức năng gan. Nghiên cứu này nhằm xây dựng danh mục khuyến cáo chỉnh liều của các thuốc chống rối loạn tâm thần ở bệnh nhân suy gan, từ đó nâng cao việc sử dụng thuốc an toàn và hợp lý hơn trong việc điều trị các bệnh liên quan đến rối loạn tâm thần.
Đối tượng nghiên cứu
– Tiêu chuẩn lựa chọn: Danh mục thuốc chống rối loạn tâm thần được lựa chọn từ danh mục thuốc thiết yếu của Việt Nam năm 2018, sau đó bổ sung thêm các thuốc chống rối loạn tâm thần có trong danh mục thuốc điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1 và tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội năm 2018 nhưng không có trong danh mục thuốc thiết yếu.
Phương pháp nghiên cứu
Tìm kiếm theo hệ thống từ các cơ sở dữ liệu của mỗi thuốc liên quan đến sử dụng cho bệnh nhân suy gan
Kết luận
Nghiên cứu này đã cung cấp được cho các nhà lâm sàng những khuyến cáo về hiệu chỉnh liều, quản lý và giám sát các thuốc chống rối loạn tâm thần trên bệnh nhân có mắc kèm bệnh gan mạn tính.
Tóm tắt tiếng Anh
Taking chronic liver diseases alter the kinetics of drugs, and despite dosage adjustment was based on Child-Pugh scores, no recommendations and/or algorithms of reference are available to facilitate dosage regimens, recommendations on dosage adjustment of antipsychotics for patients with liver funtion mpairments were proposed. A literature review was presented on dose adjustment of the drugs from the hospital guide included in the list of the summary of product characteristics; AHFS 2018 and Mausley guidelines in Psychiatry 13th; the review articles from the last 10 years in Medline database for each drug related to patients with impaired liver function. recommendations for dosage adjustment of 27 antipsychotics were tabulated. For clinical management. the proposed recommendations included: 9 antipsychotics (33.3 %) contraindicated for patients with severe hepatic impairment (Child-Pugh C): 6 antipsychotics (22.2 %) contraindicated for chronic liver diseases at all levels; 6 antipsychotics (22.2 %) were contraindicated for patients with hepatic impairment at all levels; 2 antipsychotics (7.4 %) should be used with caution and 4 antipsychotics (14.8 %) without adjustment required. The dosage adjustment of antipsychotics for the practical management of patients with chronic liver disease were presented.
