Xây dựng phương pháp định tính, định lượng hoạt chất physcion trong rễ hà thủ ô đỏ (Fallopia multiflora Thunb.) bằng phương pháp HPLC

Tác giả: NGUYỄN THỊ HỒNG THANH, DOÃN VĂN THÀNH, TRẦN ĐÌNH THẮNG, BÙI THỊ THÚY LUYỆN, NGUYỄN ĐÌNH LUYỆN

TÓM TẮT

Rễ cây hà thủ ô đỏ (Fallopia multiflora Thunb.) là một loại dược liệu quý, được sử dụng lâu đời trong nhân dân để điều trị các bệnh thần kinh suy nhược, thiếu máu, chóng mặt, ù tai, đau lưng, mỏi gối, râu tóc bạc sớm. Tuy nhiên, bên cạnh tác dụng trị bệnh thì các tác dụng phụ trên gan của Fallopia multiflora cũng đã được báo cáo phổ biến ở Trung Quốc và nhiều nước khác. Độc tính cấp trên gan của loại dược liệu này cũng được báo cáo thường xuyên [1, 2]. Yu J. và CS. đã báo cáo rằng, physcion cho thấy độc tính tế bào yếu đối với dòng tế bào gan người LO2 nhưng lại gây ra tổn thương màng phụ thuộc vào liều (20 – 300 μM) và sự bài tiết
enzym của tế bào LO2 bằng cách tăng nồng độ LDH, AST, ALT và ALP [3]. Bên cạnh đó, physcion cũng gây độc đáng kể đối với tế bào HepG2, tế bào gan chính của chuột và tế bào gan của chuột được nuôi cấy [4, 5].

Một nghiên cứu khác đã chứng minh rằng emodin, rhein và physcion có thể ức chế đáng kể sự tăng sinh của tế bào HK-2 với các giá trị IC50 tương ứng là 130,65; 82,97 và
76,02 μmol/L [6]. Physcion cũng gây độc tế bào rõ rệt đối với tế bào u nguyên bào thần kinh HaCaT và SHSY5Y ở người [7]. Một số nghiên cứu khác cũng cho thấy physcion gây độc gan [8]. Từ lý do trên, physcion được coi là hoạt chất đánh dấu quan trọng của loại dược liệu hà thủ ô đỏ và cần thiết phải được xác định hàm lượng để lựa chọn được dược liệu đảm bảo chất lượng. Tuy nhiên hiện nay mới có ít nghiên cứu về định tính và định lượng thành phần physcion trong dược liệu hà thủ ô đỏ. Bởi vậy, trong nghiên cứu này, chúng tôi tiến hành xây dựng phương pháp định tính và định lượng hoạt chất physcion trong rễ hà thủ ô đỏ, bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC), với mong muốn đóng góp cơ sở khoa học cho việc kiểm nghiệm chất lượng dược liệu rễ hà thủ ô đỏ và cao điều chế từ dược liệu này.

44
Đầu trang
Tải