Phân tích gộp về mối liên quan giữa đa hình gen FTO và nguy cơ béo phì ở người châu Á

Béo phì đã và đang trở thành một căn bệnh xã hội với tỷ lệ người mắc ngày càng gia tăng. Theo thống kê của WHO, năm 2016, thế giới có hơn 1,9 tỷ người trên 18 tuổi bị thừa cân, trong số đó, hơn 650 triệu người béo phì. Theo CDC Mỹ, từ giai đoạn 1999 – 2000 đến giai đoạn 2017 – 2018, tỷ lệ người béo phì ở Mỹ đã tăng từ 30,5% đến 42,4% [6]. Ở các nước châu Á, tỷ lệ người béo phì của một số nước có xu hướng gia tăng nhanh chóng. Ví dụ như: Ở Trung Quốc, tỷ lệ này tăng từ 11,3% lên 27,9% từ năm 1980 đến năm 2013, ở Malaysia, tỷ lệ này gia tăng gấp ba lần trong vòng từ 1996 đến 2006 [10]. Tình trạng béo phì là nguyên nhân của các bệnh tim mạch, đái tháo đường type 2 và là yếu tố nguy cơ quan trọng của một số loại ung thư như ung thư nội mạc, ung thư vú, buồng trứng, gan, mật, thận, đại tràng… [10].

Một trong những điều kiện cần thiết để kiểm soát sự gia tăng tỷ lệ mắc bệnh béo phì là sự hiểu biết tường tận về cơ chế bệnh sinh và các yếu tố nguy cơ, trong số đó, yếu tố di truyền đóng vai trò quan trọng. Năm 2007, lần đầu tiên vai trò của gen mã hóa Fat mass and obesity – associated protein (FTO) hay còn gọi là alpha – ketoglutarate-dependent dioxygenase được phát hiện trong một nghiên cứu liên quan trên toàn hệ gen (GWAS) [9]. Từ đó, nhiều nghiên cứu bệnh chứng đã được tiến hành để đánh giá mối liên quan giữa các biến thể gen FTO với nguy cơ béo phì nhưng kết quả không thống nhất do sự khác biệt đáng kể về cỡ mẫu, thiết kế nghiên cứu… [7, 8]. Năm 2010, một phân tích meta về mối liên quan giữa các biến thể gen FTO với nguy cơ béo phì đã được thực hiện trên quần thể châu Á. Tuy nhiên, từ 2010 đến nay, đã có thêm nhiều công bố liên quan tới chủ đề này. Do vậy, nghiên cứu của chúng tôi được thực hiện nhằm mục tiêu phân tích gộp các kết quả nghiên cứu đơn lẻ để đánh giá khách quan và toàn diện về mối liên quan giữa các biến thể đa hình của gen FTO đối với nguy cơ bệnh béo phì ở người châu Á.

Đầu trang

Tải